Whistleblower

Whistle-Blowers (lub Whistleblowers) (żargon), Informatorzy Demaskatorzy,

Ludzie, którzy zwracają uwagę na wykroczenia popełniane w organizacji, informując o nich swych przełożonych lub nawet wychodząc poza firmę. Zachowanie takie typowo było odrzucane jako „donosicielstwo”. Trzeba jednak pamiętać, że w istocie donoszenie takie może być czymś pozytywnym, jeżeli jest motywowane wysokimi standardami etycznymi i rozpatrywane w sposób systematyczny i obiektywny.

 

Pochodzenie znaczenia Whistle-blowing czyli co to jest Whistle-blowing?  

  • Doprowadzenia jakieś działalności do szybkiego zakończenie jakby na dźwięk gwizdka
  • Wyrażenie troskę o jakieś nieprawidłowej działalności w organizacji
  • Podanie do wiadomości (zwykle do władz) informację o nielegalnych lub nieprawidłowych praktyk
  • Ujawnienia prasie nieprawne praktyki lub ukrycie prawdy w biznesie czy urzędzie państwowym
  • Policjant wzywający o pomoc w schwytaniu przestępcy
  • Sygnał do przerwania pracy (dawniej w fabrykach)
  • Sędzia wstrzymujący grę z powodu faulu podczas w meczu.

 

Działania informatorów czy demaskatorów mogą ujawnić wiele nadużyć, które w przeciwnym razie zostałyby "zmiecione pod dywan". Co więcej, mogą służyć ochronie publicznej reputacji firmy, gdyż pozwalają zająć się nieprawidłowościami w obrębie przedsiębiorstwa, bez wynoszenia sprawy na zewnątrz (np. gdy poinformowana zostanie Komisja Audytu).

Reagując na doniesienie, firma musi zdecydować, czy chce nagradzać podporządkowanie się przełożonym, czy uczciwość. Zbyt często zdarza się, że instynktownie „zabija się posłańca przynoszącego złe wiadomości”.

Postępowe firmy popierają działania demaskatorów/informatorów jako część kultury firmy, zachęcającą do zadawania pytań bez podrywania szacunku wobec przełożonych (patrz broszura Addressing Employee Concerns at Work -Odpowiadanie na wątpliwości pracowników w miejscu pracy, wydana przez Abbey National Bank w Wielkiej Brytanii, przytoczona przez „The Economist” w Survey of Management, 9 marca 2002).

Pojęcie whistleblowing, choć znane od średniowiecza, dopiero od 40 lat jest łączone z ujawnianiem przestępczości w organizacjach. Stało się również terminem prawniczym i, podobnie jak corporate governance, wieloznacznym zwrotem języka globalnego. Znaczenie whistleblowing w krajach anglosaskich rośnie od lat, a wraz z uchwaleniem w 2002 roku ustawy Sarbanes-Oxley Act (SOX) awansował on do klasy głównych instrumentów mających chronić ład korporacyjny.

 

Wojciech Rogowski: www.pid.org.pl 

 

 

Zobacz też: